พระโพธิสัตว์

พระโพธิสัตว์ 

มหาจตุรปณิธาน

“ดูกร ! สมันตภัทร
โพธิสัตว์คือผู้ละเลยแล้วซึ่งตนเอง
หลงลืมแล้วซึ่งตนเอง”

โพธิสัตว์คือผู้ละเลยแล้วซึ่งตนเอง หลงลืมแล้วซึ่งตนเอง ดังนี้จึงกล่าวได้ว่าจิตของทานได้สลัดอัตตา คือตัวตนอย่างสิ้นเชิง ท่านจึงครอบครองความเป็นอนัตตาโดยสมบูรณ์ ท่านประกอบด้วยความรัก ความเมตตาต่อสรรพสัตว์อันประมาณมิได้ และมหาเมตา มหากรุณานี้เอง ที่ทำให้โพธิสัตว์ไม่อาจเสวยสุขุมรสจากพระธรรมแต่เพียงลำพัง การดำรงอยู่ขององค์พระโพธิสัตว์ จึงเป็นไปเพื่อยังสรรพสัตว์ให้ลอดพ้นจากสรรพทุกข์ เพื่อประกอบกรณีกิจที่ยิ่งใหญ่ในการไถ่กู้ เพื่อให้สำเร็จตามมหาปณิธาน ๔ ประการ อันได้ตั้งเป็นสัตยาธิษฐานไว้ ความปรารถนาอันยิ่งใหญ่ ๔ ประการนั้นได้แก่
๑.สรรพสัตว์มีมากมายเพียงใดเราปฏิญาณจะช่วยให้รอดสิ้น
๒.กิเลสตันหาดังน้ำพุมิรู้เหือดแห้ง เราปฏิญาณจะขจัดให้สิ้น
๓.ข้อธรรมล้ำลึกมีเหลือคณานับ เราปฏิญาณจะศึกษาให้สิ้น
๔.สัจธรรมแห่งพุทธะยากยิ่งลึกซึ้ง เราปฏิญาณจะเข้าให้ถึง

การตรัสรู้ของพระโพธิสัตว์มิได้เป็นไปเพื่อตนเอง หากเป็นไปเพื่อประโยชน์แก่สัตว์โลก สัจธรรมเป็นของโลกเป็นของกลาง เป็นสมบัติของเหล่าสรรพสัตว์ทั้งหลาย การตรัสรู้ของพระโพธิสัตว์ จึงมิได้เป็นไปเพื่อการเอาตัวรอด หากแต่เพื่อช่วยสัตว์ทั้งหลายให้รอดต่างหาก ดังนั้นจึงเป็นการตรัสรู้เพื่อสรรพสัตว์

เหตุผลที่ว่า ทำไม่พระโพธิสัตว์จึงหลงลืมตนเอง ละเลยต่อตนเองและทุก ๆ สิ่งที่เป็นของตนเองนั้น มิใช่เพื่อเข้าถึงสัจธรรมเพื่อตนเอง หากแต่เพื่อกระทำตามความปรารถนาข้อแรกในอันที่จะอุทิศชีวิตของตนทั้งหมดเพื่อนำสัตว์ทั้งหมดออกจากห้วงทุกข์ ไปสู่สันติสุขอันอยู่เหนือโลก เพื่อเปล่งรัศมีแห่งปรีชาญาณออกไปทั่วทั้งจักรวาล เพื่อจะได้เห็นพระพุทธเจ้าได้รับความเคารพจากหมู่สัตว์ สิ่งเหล่านี้แหละทีประกอบขึ้นเป็นชีวิตอันเสียสละของเหล่าพระโพธิสัตว์ทั้งหล